Wstęp
Zajmiemy się obecnie naszkicowaniem zarysu ogólnych zależności zachodzących między systemem oświaty a całością procesów życia społeczeństwa. Wykorzystując istniejący dorobek socjologii wychowania, to znaczy analizy funkcjonowania instytucji kształcących i wychowujących w społeczeństwie, chcę przedstawić ogólne prawidłowości sprzężeń zachodzących między stanem oświaty a poszczególnymi działami życia społeczeństwa. Zależność ta nie jest oczywiście jednostronna i nie można jej rozpatrywać wyłącznie w ramach analizy przyjmującej oświatę za "zmienną niezależną", a stan reszty społeczeństwa za "zmienną zależną", lecz powiązania te trzeba rozpatrywać w ramach analizy systemowej jako układy sprzężeń zwrotnych. Przyjmując, że społeczeństwo jest wielkim systemem złożonym, a oświata jest jednym z podsystemów w nim funkcjonujących, musimy zdawać sobie sprawę z tego, że stan poszczególnych układów społeczeństwa wywiera wpływ na oświatę i tego rodzaju analizy były przedmiotem wielu badań, których wyniki zawarte są w licznych publikacjach.